Bố trí nhà an toàn cho người già và trẻ nhỏ
Bài trước nói vì sao nhà rộng mà vẫn thấy chật. Bài này nói phần quan trọng hơn thẩm mỹ: đi lại trong nhà sao cho an toàn, với hai nhóm dễ tổn thương nhất.
Phần lớn tai nạn trong nhà xảy ra ở mấy chỗ quen thuộc, và phần lớn sửa được bằng thay đổi nhỏ.
Nhà tắm: chỗ cần lo trước nhất
Ướt, trơn, chật, và người ta thường ở đó một mình.
- Thảm chống trơn hoặc sàn nhám ở khu ướt.
- Tay vịn cạnh bồn cầu và chỗ tắm — bắt vào tường chắc, không bắt vào vách nhẹ.
- Ghế tắm cho người đứng lâu không vững; món rẻ mà đổi khác rất nhiều.
- Cửa mở ra ngoài nếu làm được — người ngã bên trong sẽ chặn cửa mở vào.
- Hạn chế khóa trong với người lớn tuổi có bệnh, hoặc dùng loại mở được từ ngoài khi cần.
- Giới hạn nhiệt nước nóng để tránh bỏng.
Điểm bốn ít ai nghĩ tới cho tới khi cần: hướng mở cửa quyết định người ngoài có vào giúp được không.
Cầu thang
- Tay vịn suốt chiều dài, và kéo dài quá bậc cuối một đoạn.
- Bậc đều nhau — bậc lệch chiều cao là nguyên nhân vấp phổ biến, kể cả với người quen nhà.
- Nẹp chống trơn ở mép bậc, nhất là bậc gỗ và đá bóng.
- Đèn ở đầu và cuối thang, bật được từ cả hai đầu.
- Không để đồ trên bậc, kể cả tạm.
- Cửa chắn đầu và cuối thang với nhà có trẻ đang tập đi.
Sàn nhà
- Đá bóng và gạch men bóng trơn khi ướt — đẹp nhưng phải cân nhắc ở bếp, nhà tắm và lối vào.
- Thảm rời không cố định là nguyên nhân vấp thường gặp; dán chống trượt hoặc bỏ.
- Dây điện chạy ngang lối đi — gom lại hoặc đi sát tường.
- Ngưỡng cửa cao nên hạ hoặc làm dốc thoải nếu nhà có người đi lại khó.
- Chỗ chuyển vật liệu sàn nên bằng phẳng, không gờ.
Ánh sáng ban đêm
Đường từ giường ra nhà vệ sinh là đoạn nguy hiểm nhất trong nhà với người lớn tuổi.
- Đèn ngủ mờ dọc lối đi, hoặc đèn cảm biến chuyển động.
- Công tắc trong tầm với ngay cạnh giường.
- Lối đi trống, không đặt ghế đôn hay chậu cây trên đường.
- Giữ nguyên đường đi mỗi đêm — đổi vị trí đồ đạc thì phải báo, vì người ta đi theo trí nhớ.
Bếp
- Đồ dùng thường xuyên để trong tầm với, không phải leo hay khom.
- Không để người lớn tuổi bắc ghế lấy đồ trên cao.
- Van khóa gas dễ thao tác.
- Chỗ đặt nồi nóng gần bếp, tránh phải bê đi xa.
- Nhà có trẻ: tay cầm nồi quay vào trong, dao kéo cất khóa.
Góc cạnh và đồ đạc
- Bịt góc bàn nhọn ở tầm đầu trẻ.
- Tủ cao phải neo vào tường — trẻ leo lên ngăn kéo làm tủ đổ là tai nạn nghiêm trọng.
- Ghế chắc chắn, có tựa và có tay, cho người lớn tuổi đứng lên ngồi xuống.
- Giường không quá thấp cũng không quá cao.
Thứ tự nên làm nếu ngân sách hạn chế
- Chống trơn nhà tắm và lắp tay vịn.
- Đèn đêm trên lối đi.
- Dọn lối đi thông, bỏ thảm rời.
- Neo tủ cao.
- Nẹp chống trơn cầu thang.
Năm việc này chi phí nhỏ và xử được phần lớn rủi ro thường gặp.
Chỗ này trùng với nếp phong thủy
Nhiều điều quen thuộc trùng khít với phần trên: lối đi thông thoáng, không để đồ chắn đường, nhà đủ sáng, không kê đồ chắn cửa.
Cách hiểu dùng được: nhà dễ đi lại là nhà an toàn, và có lẽ đó cũng là điều người xưa quan sát được rồi truyền lại bằng ngôn ngữ của thời họ.
Phòng khi có sự cố
Ngoài việc tránh ngã, nhà có người già và trẻ nhỏ nên chuẩn bị sẵn cho lúc xảy ra chuyện:
- Điện thoại trong tầm với ở chỗ người lớn tuổi hay ngồi và cạnh giường ngủ.
- Số cần gọi dán ở chỗ dễ thấy — chữ to, gồm số của người nhà, hàng xóm gần, và cơ sở y tế gần nhất.
- Một người hàng xóm biết trong nhà có người già ở một mình — đây là lớp bảo vệ thật nhất và không tốn gì.
- Lối vào nhà mở được từ ngoài khi cần: có người thân giữ chìa, hoặc thống nhất chỗ để chìa dự phòng.
- Tủ thuốc và giấy tờ y tế để một chỗ cố định, cả nhà biết.
Điểm ba đáng nhấn: ở khu dân cư, người phát hiện sớm nhất thường là hàng xóm, chứ không phải con cháu ở xa.