Thông gió khi nhà phải đóng kín: nóng, ồn và bụi

Ba bài trước nói thông gió và chuyện khí lưu thông thực chất, độ ẩm và nấm mốc, và nguồn ô nhiễm trong chính nhà mình. Bài này nói tình huống mà hai yêu cầu chống nhau: nhà phải đóng kín, nhưng vẫn cần khí vào.

Lý do đóng kín thì rõ: nóng, ồn, bụi đường, hoặc máy lạnh chạy cả ngày. Nhưng phòng kín hoàn toàn thì khí trong nhà xấu dần — và phần lớn người ở không nhận ra vì nó xấu từ từ.

Dấu hiệu nhà đang bí

• Vào nhà sau khi đi vắng thấy mùi lạ — mũi mình đã quen nên chỉ nhận ra khi vừa từ ngoài vào.
• Buồn ngủ, nặng đầu khi ở trong phòng lâu, đỡ hẳn khi ra ngoài.
• Cửa kính đọng hơi nước ở mặt trong.
• Mùi nấu ăn của bữa trước vẫn còn vào hôm sau.
• Quần áo phơi trong nhà lâu khô hơn bình thường.
• Mốc xuất hiện ở góc kín dù trời không ẩm.

Thông gió theo đợt

1. Mở toang vài phút còn hơn hé cửa cả ngày — mở lớn thì khí đổi nhanh, sau đó đóng lại và nhà chưa kịp nóng lên.
2. Mở hai phía đối nhau để có luồng xuyên qua; mở một cửa thì khí gần như đứng yên.
3. Chọn giờ dễ chịu nhất: sáng sớm hoặc tối muộn ở nơi nóng, giờ đường vắng ở nơi ồn và bụi.
4. Bật quạt đẩy ra một cửa làm việc này nhanh hơn nhiều so với đợi gió tự nhiên.
5. Làm hai ba lần mỗi ngày, mỗi lần ngắn — hiệu quả hơn một lần dài.

Khi ngoài đường nhiều bụi

• Chọn giờ ít xe để mở cửa: sáng sớm thường sạch hơn giờ cao điểm.
• Lưới lọc ở cửa sổ giảm bụi lớn, nhưng cũng giảm lượng gió vào.
• Quạt hút có màng lọc là cách nhiều nhà mặt đường dùng.
• Máy lọc khí giúp với bụi mịn, nhưng nó không thay được việc đưa khí tươi vào — hai việc khác nhau.
• Lau sàn ướt và hút bụi thường: bụi lắng rồi bị khuấy lên lại là nguồn ô nhiễm ngay trong nhà.

Khi ngoài đường ồn

• Mở cửa phía ít ồn hơn: mặt sau, giếng trời, ban công trong.
• Mở vào giờ đường vắng thay vì cố mở cả ngày.
• Quạt hút gắn tường cho phép đổi khí mà không cần mở cửa lớn.
• Rèm dày giảm ồn một phần, nhưng không thay được việc thông gió.

Phòng máy lạnh

• Máy lạnh thông thường không đưa khí tươi vào — nó chỉ làm lạnh khí đang có trong phòng. Đây là điều nhiều người hiểu nhầm.
• Vẫn phải mở cửa theo đợt dù máy lạnh chạy cả ngày.
• Vệ sinh lưới lọc định kỳ: lọc bẩn vừa yếu máy vừa phát tán bụi.
• Phòng ngủ đóng kín cả đêm thì nên mở thoáng vào buổi sáng.

Phần an toàn — quan trọng hơn cả

• Bếp gas cần khí và cần đường thoát; nấu trong phòng kín là chuyện an toàn chứ không chỉ chuyện mùi.
• Bình nóng lạnh dùng gas phải thoáng — loại này cần lắp đúng cách, hỏi thợ.
• Tuyệt đối không đốt than, củi để sưởi hay nướng trong nhà kín: khí carbon monoxide không màu không mùi và gây chết người.
• Không chạy máy phát điện trong nhà hoặc trong nhà xe kín, cùng một lý do.
• Ngửi thấy mùi gas: mở cửa, khoá van, không bật tắt công tắc điện, ra ngoài rồi gọi thợ.
• Nghi có người bị ngạt: đưa ra chỗ thoáng ngay, mở toang cửa và gọi cấp cứu.

Nhà có người dễ bị ảnh hưởng

• Người có bệnh hô hấp, trẻ nhỏ, người lớn tuổi chịu ảnh hưởng của khí trong nhà rõ hơn.
• Ưu tiên phòng họ ở khi thông gió theo đợt.
• Không hút thuốc trong nhà — đây là nguồn ô nhiễm mạnh nhất mà chủ nhà kiểm soát được hoàn toàn.
• Triệu chứng nặng lên khi ở trong nhà và đỡ khi ra ngoài thì nên nói với bác sĩ; đó là thông tin hữu ích cho họ.

Nếu đang xây hoặc sửa

• Tính đường khí vào và đường khí ra ngay từ thiết kế, không chỉ tính chỗ đặt máy lạnh.
• Ô thoáng nhỏ trên cao ở phòng kín giúp nhiều mà không mất riêng tư.
• Quạt hút cho bếp và nhà vệ sinh phải thải ra ngoài thật, không thổi lên trần.
• Giếng trời có mái che mưa nhưng hở gió là giải pháp nhiều nhà ống dùng.
• Hỏi người có chuyên môn nếu nhà kín và có nhiều thiết bị đốt.

Không có cách nào vừa kín tuyệt đối vừa thoáng. Nhưng mở lớn vài phút, vài lần mỗi ngày, đúng giờ dễ chịu — chừng đó đã giải được phần lớn bài toán, và nó không tốn gì.

Câu hỏi thường gặp